خود مغز است خواب‌آلودگى بيمار بيشتر از بيمار ذات الريه است چه در ذات الريه ماده از ورم شش رو به بالا مىرود . ليثرغس سودايى ما راجع به ليثرغس كه ورم بلغمى باشد صحبت كرده‌ايم و گفتيم كه بعضى از اطباء ورم سرد مغزى را - كه سودايى باشد - نيز ليثرغس گويند . بگذار آن را شرح دهيم و علامتش را ذكر كنيم : در ليثرغس سودايى درد شديدتر است ، بيمار پكر و نگران است و پريشان گويد ، چشمانش باز و بهت‌زده است . اگر ليثرغس در گوهر مغز باشد ، خواب‌آلودگى ( سبات ) بيشتر ، گران جنبى بيشتر ، زبان سفيد ، چشم برآمده ، حركت چشم دشوار ، درد گرايش به سستى دارد . اگر ليثرغس در پردهء مغز باشد ، درد شديدتر ، حركات سبكتر ، حبس بول زياد روى مىدهد ؛ زيرا يا فراموش مىكند بشاشد يا از سستى ماهيچهء ادرارى است . علامتهايى كه مىتوان از راه آنها پيدا شدن ليثرغس را پيش‌بينى كرد ؛ پرش زياد در سر ، تنبلى و گران جنبى است . اگر روىآوردهاى ليثرغس بسيار زور آوردند و بيمار بسيار عرق كرد ، چون از عرق نيرو از بين مىرود ، بيمار مىميرد . اگر نفس وسعت يافت و خوب شد و روىآوردها كاهش يافتند نويد بهبود است و به‌ويژه اگر ورم از پشت گوش درآيند چه بهتر ، زيرا اكثر حالت بحران از او است . علاج ليثرغس : اگر مانعى در پيش نباشد ، اولا رگ بزن ! بعدا اماله گرم به كار ببر و مواد را به سوى پايين بكشان ! و به وسيلهء پر مرغى كه با خردل و عسل مىآلايى بيمار را به قى آور . او را در خانهء روشن جاى ده ، مگذار به خواب گران رود . اگر خوابيد او را بيدار كن ! در اوايل به وسيلهء روغن گل و سركه پيشگيرى از ماده نماى و بعد از دو روز گندبيدستر بيفزاى و سركهء عنصل ( پياز دشتى ) به كار بر . مگذار زياد آب سرد بخورد . در اوايل كمى آب سرد مىتواند بخورد ، اما در آخرهاى بيمارى به هيچ وجه نبايد آب سرد بخورد . روغن زيتون و بورهء قرمز و بزر گزنه و بزر خامالاون و فلفل و عاقرقرحا و همانند آن را بر بدنش بمال . داروهاى مايع پاشيدنى كه بسيار تحليل‌برنده باشند استعمال كن ! بوييدنى و به بينى كشيدنيها و داروهاى غرغره كه نرم‌كننده‌اند و داروهاى مانند : آويشم ، حسل ، پونه ، مرزه كوهى تجويز كن ! با عسل و پياز دشتى و ساير داروهايى كه در قانون ياد گرفته‌اى غرغره كند . اگر پياز دشتى و به‌ويژه پياز دشتى سبز بر سر بيمار گذارى ، بسيار خوب است . هر دارويى كه خون به سوى پوست سر بكشاند ، بر سر مالى ، خوب است . ماليدن خردل مفيد است . بر دوام دست و پايش را ماساژ ده ، با انگشت فشار بياور تا سرخ شود و درد كند كه بسيار فايده دارد . اگر ديدى در خواب گران غرق شده موى سرش را بكش يا بركش تا نخوابد . بر پشت گردن و در گودى پشت گردن حجامت بسيار كه به وسيلهء آتش باشد بگذار . اما نيشتر مزن ، مگر اينكه نياز به تخليهء خون باشد . غذايش از قبيل آب لوبيا گرگى ، نخود آب ، آب جو پوست‌كندهء جوشيده